Digital.ai’ın 2025 yılı için yayınladığı 18. State of Agile Raporu, Agile’ın şu anki küresel durumuna dair çarpıcı veriler sunuyor. Bu veriler adeta “çeviklikte bir dönüm noktası” hissi veriyor. Biraz geç de olsa yüzümüze vurulması gereken gerçeklerle yüzleşiyoruz sonunda. 👍 Raporun tamamına bu linkten ulaşabilirsiniz. Ben ise bu yazıda en çarpıcı gördüğüm sonuçları paylaşacağım.
Görünürlük Var, Peki Sonuç? Agile’ın En Büyük Paradoksu
Raporu okuyanlar için yüze çarpan ilk etki “görünürlük paradoksu” olacaktır. Şirketlerin %55’i yazılım geliştirme sürecinde her şeye tam görünürlük sağladıklarını söylüyor. Board üstüne board, metrik üstüne metrik… Kendimizden biliyoruz zaten, hepimiz artık board ve metrik görselleştirme konusunda uzmanız. ✅ Takımların %65’i “araçlarımız ve ekiplerimiz uyum içinde” diye onay veriyor.
- %55 SDLC boyunca tam görünürlüğe sahip.
- %64 Agile – DevOps arasında karşılıklı görünürlük var.
- %65 ekipler planlama araçlarıyla hizalanmış durumda.
- %46 otomasyon oranı artmış.
- %53 araç entegrasyonu iyi seviyede.
Buraya kadar güzeldi ama bu güçlü görselleri karar alma ve aksiyona dönüştürme aşamasını ne kadar yapıyoruz? Aynı şirketlerin %63’ü yazılım kalitesinden memnun değil, “güvenilir ve kaliteli teslimat yapmakta zorlanıyoruz” diyor. Üstelik bu oran geçen yıla göre 12 puan artmış. Yani “ne oluyor”u çok iyi görüyoruz fakat “neden işe yaramıyor?” sorusuna yanıt bulamıyoruz.
Bu paradoksun nedeni rapora göre çok açık:
- Stratejik liderlik eksikliği (şirketlerin yalnızca %15’inde aktif)
- Fazla araç, az anlam
- Metriğe değil, sadece çıktıya (output) odaklanma
- Ekiplerin gördüğünü şirketin anlamlandıramaması
Yazdım yazdım sildim. Bu konu için söyleyecek çok şeyim var ama cesaret edemedim buraya yazmak için diyeyim. Ama şunu sormak isterim: “Pardon çeviklik neydi?”
Roller Değişiyor: Çevik Koçluk Artık Başka Bir Şey
Artık şirketler, liderler, takımlar çevikliğin getirdiği çerçeveleri (Scrum, Safe, Kanban vb) gayet iyi biliyor. Çerçevenin getirdiği pratikleri uygulamayı, kuralları oluşturmayı bir Scrum Master’a veya Çevik Koç’a gerek kalmadan kendi kendine yürütebilen takımlardan oluşuyor. Aslında son yıllardaki çevik pratikleri bilme ve uygulama olgunluğunun arttığını gözle görmek pek de imkansız değil. Hatta bu olgunluk, şirketlerde bir “uyarlama” haline dönüştü. Yani şirketler artık kendilerinde işe yarayan, kendilerine uygun olan yöntemleri benimseyip, uymayan pratikleri dışarıda bırakıyorlar. Farklı çerçevelerdeki pratikleri birleştirip, kendilerine uyarlanmış bir hibrit bir yöntem izliyorlar. Rapor verileri de bunu kanıtlıyor: şirketlerin %74’ü artık kendi tasarladıkları veya hibrit Agile yaklaşımları benimsediklerini söylüyor.
Şirketler bu uyarlamayı çevik rollere de yapıyor tabii ki. Artık çevik koçları seramonilerde fasilitasyon yaparken görmek, dönemin oldukça gerisinde bir hareket sayılıyor. Araştırma katılımcılarına son 12-18 ayda rollerin nasıl değiştiği sorulduğunda yanıtlar, rollerdeki evrimi ortaya koyuyor.
- %29 Agile çalışmalarını iş sonuçlarına bağlamaktan sorumlu.
- %26 Takımların çevik uygulamalarında çevik koç olarak daha az görev alıyor.
- %23 AI & otomasyon araçlarını çevik iş akışlarına entegre etmekle görevlendirilmiş.
- %26 ürün planlama, önceliklendirme ve portföy kararlarına daha fazla katılıyor.
Bir de madalyonun diğer yüzü var: Liderlik. Görünürlük, görselleştirme, metikler, veriler konusunda artık herkes çok iyi. Ama bu görünürlük, stratejik uyum olmadan araçların ve otomasyonun başarabileceği şeylerin sınırlarına ulaştığımızı gösteriyor. Yani bizi bir adım daha öne geçirecek olan şey bu görünür olan veriyi kullanabilmek, stratejiye çevirebilrmek.
Şirketlerde çevik rollerin artık bir çerçeve uygulatıcısı (Scrum vb) olmaktan çıkıp, veriyi okuyup stratejik aksiyonlar aldırtan bir role dönüşmesi gerekiyor. Dolayısı ile yeni nesil Çevik Koçları artık iş stratejisinin bir parçası olarak göreceğiz, görmeliyiz. Neyse ki ufak ufak bunun değeri anlaşılıyor. Hatta “Agile Danışmanlığı” yapmış birçok kişinin şimdi “AI Danışmanlığı” alanına yöneldiğini bile gözlemliyoruz.
“AI” örneğini vermemin bir sebebi var tabii ki. 18. State of Agile Raporu, yapay zeka ve agile birbirlerinin artık olmazsa olmazı haline geldiğini bizlere söylüyor.
Metrik Zenginliği, Anlam Yoksunluğu, Karar Alma Çevikliği
Agile ekipleri artık her zamankinden daha fazla veriye sahip. Ama raporun bu bölümü gösteriyor ki, veri bolluğu karar kalitesini artırmıyor. Aksine;
- %53’ü doğru işe öncelik veremediğini,
- %52’si iş çıktılarının iş hedeflerine etkisini takip edemediğini,
- %35’i takım performansını adil bir şekilde ölçemediğini,
- %21’i verilerine güvenmediğini açıkça ifade ediyor.
Yani elimizde bolca metrik var ama bu metriklerin ne anlama geldiği, neye hizmet ettiği belirsiz.
Yapay Zeka ve Agile
Gelelim raporun en trend bölümüne. 18. State of Agile Raporu, Agile dünyasında yepyeni bir dönemin başladığını ilan ediyor: “Agentic AI” çağı. Artık yapay zekâ sadece bir araç değil, karar alan, öneride bulunan, hatta planlama süreçlerine katılan bir takım arkadaşı olarak bile görebiliyoruz. Rapor da bunu destekler bir çok veri sunuyor.
- %84 Organizasyonlar AI araçlarını kullanıyor ya da kullanmayı planlıyor.
- %25 Agentic AI (karar alabilen yapay zekâ sistemleri) ile pilot uygulamalara başladı.
- %49 AI için net yönetişim kuralları tanımlanmış durumda.
- %61 En büyük engel olarak güvenlik, gizlilik ve uyumluluk riskleri görülüyor.
Geçen seneki (17. State of Agile Report) raporda, AI ile ilgili sadece bir soru varken, bu sene derinlere inilmesinin, AI detaylı bir rapor olmasınn bir sebebi var. Değişik bir zaman, değişik bir teknoloji devrimi yaşıyoruz.O yüzden; raporun bu bölümünü detaylı okumanızı tavsiye ederim, çünkü verdiği bilgiler sadece agile dünyası ile ilgili değil, AI enerjisinin bir yansıması niteliğinde olmuş. Adeta bir AI raporu gibi.
Koçluk Rolü Dönüşüyor:
Veri Okuryazarlığı Şart:
AI ile Ekip Dinamikleri Değişiyor:
- AI’ı artık bir takım arkadaşınız gibi düşünün ama ona rehberlik edecek bir “koç” gerektiğini unutmayın.
- Veri kalitesini artırmak, AI’dan fayda görmek için ön koşul. Takımların bu koşulu sağlamaları için hem takıma, hem de takım liderlerine bunu sağlamalarına destek olun, yol gösterin.
- Ve son nokta: AI’ın önerilerini sorgulamak, anlamlandırmak ve iş hedefleriyle hizalamak, çevik liderlerin yeni sorumluluğu.
Hayırlu uğurlu olsun Agile Coach 2.0 🎉
Son Söz
18. State of Agile Raporu’nun ana mesajı çok net: Agile bir yöntem ve bir çerçeveden ibaret değil, bir işletim modeli, stratejik bir katalizör. Ve Agile artık:
- Daha stratejik
- Daha veri odaklı
- Daha AI destekli
- Daha sonuç temelli olmak zorunda.
- Kendimizi doğru yerde konumlamak
- Değeri görünür kılmak
- AI çağında çevikliği yeniden tanımlamak
- Kurumlarda “yapıyoruz” değil “gerçekten yaşıyoruz” diyebilmek.
İlkim Dilara Kadakaloğlu
d.
İlk Yorumu Siz Yapın