İçeriğe geç

Etkili Kullanıcı Hikayesi Yazma Kılavuzu : INVEST

INVEST

Etkili kullanıcı hikayesi yazma kılavuzu yazı dizisinin ilk tekniği INVEST. Serinin giriş yazısına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

Etkili Kullanıcı Hikayesi Yazma Kılavuzu

Çevik yazılım projeleri için INVEST model, Bill Wake tarafından kaliteli bir ürün iş listesinin (Product Backlog) olması gereken özelliklerinin bir hatırlatıcısı olarak oluşturulmuştur. INVEST model için ürün listesi maddelerini kullanıcı hikayeleri şeklinde yazmak iyi bir pratiktir ama INVEST için olması zorunlu bir durum değildir. INVEST ile hazırlanmış bu kullanıcı hikayeleri bir Scrum veya Kanban ürün iş listesinde hatta XP projelerinde de kullanılabilir.

INVEST model 6 önemli özelliğe dikkat çeker. INVEST adını da bu özelliklerin baş harflerinden almıştır. INVEST bize etkili bir kullanıcı hikayesinin sahip olması gereken 6 özelliği hatırlatır.

Peki nedir bunlar?

INVEST

Independent – Bağımsız:

Kullanıcı hikayeleriyle çalışmanın kolay yollarından biri, o hikayenin bağımsız olmasıdır. Hikayeler arasındaki bağımlılıklar önceliklendirme ve planlama problemlerine yol açar. Örneğin müşterinin yüksek öncelik verdiği bir hikaye düşük öncelik verilmiş bir hikayeye bağımlı olursa, hangisini önce yapılacağına karar verilmesi oldukça güç olacaktır.

Bağımlı kullanıcı hikayelerini bağımsız hale getirmenin birkaç yolu var. Bunlardan biri bağımlı olan hikayeleri birleştirmek. Ama bu birleşimden oluşan yeni hikaye çok büyük olmayacaksa tabii. 😊  Eğer bağımlı hikayeleri birleştirmek istemiyorsanız da bu sefer farklı bakış açılarıyla yeni hikayeler yazmak gerekir.

Negotiable veya Negotiated – Tartışılabilir

Kullanıcı hikayeleri, detayları ve kabul kriterleri müşteri ve geliştirme ekipleri arasındaki bir görüşmede tartışılacak ve karar verilecek olan kısa tanımlardır. Bu yüzden bir kullanıcı hikayesi üzerinde tartışılabilir olmalıdır. Hikayeler yazılı sözleşmeler gibi kati ve değişmez değildir.

Kullanıcı hikayeleri, tamamen ayrıntılı olmasında ziyade, üzerinde tartışmak için hatırlatıcı olduklarından tüm detayı içermemelidir. Ancak hikaye yazıldığı zaman önemli detaylar biliniyorsa bu bilgiler hikayeye ek açıklama olarak yazılabilir.

Özetle, kullanıcı hikayeleri geliştirilecek ürün parçası için bize yol gösteren kısa bir bilgilerdir. Üzerinde tartıştıkça (hatta belki geliştirme sırasında) detaylandırılabilir. Değişmez olmamalı, aksine değişme adapte olmalıdır.

Valuable – Değerli

“Kullanıcı hikayeleri değer üretmeli” demek tek başına yeterli olmuyor maalesef. Çünkü değer dediğimiz şey ürünü geliştiren ile ürünü kullanan kişi arasında farklılık gösterebiliyor. Teknik olarak değerli görünen bir şey, son kullanıcı için hiçbir değer üretmiyor olabilir. Bu yüzden kullanıcı hikayeleri bir değer üretmeli derken, o ürünü kullanacak son kullanıcılar için bir değer üretmeli olarak algılamak daha doğru olacaktır.

Bir kullanıcı hikayesinin müşteri ve kullanıcılar için değerli olmasını sağlamanın en iyi yolu ise hikayeyi onların yazmasını sağlamaktır.

Ufak bir uyarı: Hikayeleri son kullanıcıların yazması başta zor olacaktır. Hatta en çok karşılaşılan durum; kullanıcıdan gelen hikayeyi geliştirici ekibin değişmez görmesidir. “Gelen hikaye kapsamında bunlar yoktu …” gibi söylemlerle karşılaşılabilir. Burada bir kullanıcı hikayesinin “Negotiable” olduğu unutulmamalı, geliştirici ekip ve son kullanıcılar iş birliği ile o hikayeyi detaylandırmalı, varsa değişiklikler değerlendirilmelidir.

Estimable – Tahminlenebilir

Geliştirme ekibinin bir hikayenin büyüklüğünü veya geliştirmek için harcanacak süreyi tahmin edebilmeleri oldukça önemlidir. Bu bilgiye göre planlamalar yapılmaktadır. Bu yüzden de bir kullanıcı hikayesinin olması gereken özelliklerden biri tahmin edilebilir olmasıdır.

Bir hikayenin tahmin edilemez olmasının 3 genel nedeni vardır:

  • Geliştiricilerin domain bilgisine sahip olmaması
  • Geliştiricilerin teknik olarak yetersiz olması
  • Hikayenin çok büyük olması

Eğer ki geliştirici ekip, hikayeyi anlamıyor veya yeterli domain bilgisine sahip değilse, hikayeyi yazan müşteri/kullanıcı ile detaylandırabilmek için üzerinde konuşmalı ve tartışmalıdır. Tahmin edilebilir olması için geliştirici ekibin hikayeyi genel olarak anlaması gerekir. ( En ince detaylarına girmeğe gerek yoktur)

Geliştiriciler hikayeyi geliştirmek için gerekli teknik bilgiye sahip değilse “Spike” dediğimiz öncü çalışma aktivitesini yapmak gerekir. Bu teknik yetersizliği ortadan kaldıracak çalışmalar, eğitimler vs ayrı bir hikaye olarak değerlendirilebilir. Böylece geliştirici ekip, asıl hikayeyi tahmin edebilecek kadar teknik yeterliliği arttırmış olur.

Spike:
Kapsam belirleme, analiz, araştırma, gereksinimler, toplantı, gelişim süreci gibi aktiviteler için kullanılır. Spike olarak işaretlenmiş işlerin size’ları çoğu zaman düşün hatta bazen 0 (Sıfır) bile olabilir. Çünkü bir iterasyonda zaten yapılması gereken işler olduğu için bunlar değerli bir çıktı sağlayacak çalışmalar değildir. Sadece o çıktıya giden yolda bizi geliştirecek işlerdir.

Eğer ki hikaye tahminlemek için çok büyükse, bu sefer yapılacak iş daha basit. 😊Hikayeyi daha küçük öykülere ayırmak çoğu zaman doğru bir yöntemdir.

Small – Küçük

Bir kullanıcı hikayesinin büyüklüğü, planlama ve tahminleme yapabilmek için önemli bir parametredir. Bu yüzden bir kullanıcı hikayesi, bir iterasyon içinde tamamlanabilecek kadar küçük olmalıdır.

Ürün iş listesinde büyük hikayelere “Epic” denir. Planlama ve tahminlemelerin Epic’ler üzerinden yapmak doğru sonuçlar vermeyebilir. Bu yüzden Epic’leri kullanıcı hikayelerine bölmek gerekir. Sonrasında bu küçük hikayeler üzerinden tahminleme ve planlama yapmak daha doğru olacaktır.

Testable – Test edilebilir

Bir kullanıcı hikayesi test edilebilir şekilde yazılmalıdır. Bunu birçok sebebi var tabii ki. İlk akla gelen nedenlerden biri geliştiricinin neyi geliştireceğine ve hangi kurallara göre geliştirmesine yol göstermesidir. Ayrıca, testlerin başarılı geçmesi, hikayenin başarıyla geliştirildiğinin kanıtıdır aynı zamanda.

Bir hikayenin test edilebilir özelliğine en büyük katkıyı o hikayenin Kabul Kriterleri (Acceptance Criteria) sağlar. Kabul kriterleri, bir hikayenin geliştirilmesi sonucu olması istenenler ve beklenenler listesidir. Bir geliştirme eğer kabul kriterlerini sağlamıyorsa testlerden de geçmediğini ve dolayısı ile kullanıcı hikayesinin başarılı yazılmadığını gösterir. Kısaca kullanıcı hikayelerinde kabul kriterleri, test aktivitelerinde doğrudan etkilidir.

Herkes bir hikayenin tamamlanmasının nasıl doğrulanacağını anlamalı ve kabul etmelidir. Bunu yapmanın bir diğer yolu da Bitti Tanımı (Definition of DONE) oluşturmaktır. Bu tanım bir hikayenin hangi aşamalardan geçmesi gerektiğini belirtir. Test aktivitesi de bu tanım içinde olmazsa olmazdan tabii. 😊

Önemli olarak gördüğüm bir diğer konu ise testlerin mümkün olduğunca otomatikleştirilmesi. Projenin başlarında test aktiviteleri kolay olabilir. Proje adım adım geliştikçe kontrol edilmesi gerekenler de bir o kadar artacaktır. Dün çalışan kodun bugün çalışmaması durumuyla karşı karşıya kalabiliriz. Sorunu mümkün olan en kısa sürede bulabilecek otomatik testler, daha kaliteli ürünler çıkarmaya ve daha kısa sürede teslim etmeye katkı sağlayacaktır. 👏

 

Serinin diğer yazılarına da aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

Etkili Kullanıcı Hikayesi Yazma Kılavuzu – GİRİŞ

Etkili Kullanıcı Hikayesi Yazma Kılavuzu – INVEST

Etkili Kullanıcı Hikayesi Yazma Kılavuzu – DEEP

Etkili Kullanıcı Hikayesi Yazma Kılavuzu – SMART

Etkili Kullanıcı Hikayesi Yazma Kılavuzu – 3C

 

İlkim Dilara KADAKALOĞLU
d.

Tarih:AgileBest PractiseINVESTTekniklerUser Stories

Tek Yorum

  1. Beyza Beyza

    Çok açıklayıcı ve anlaşılabilir bir yazı olmuş. Teşekkürler 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: